Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Öğrencileri Yeni Bir Değişen Yıldız Keşfetti
Yayınlanma: 29 Haziran 2022
1024 görüntülenme
29 Haziran 2022
1024
Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Öğrencileri Yeni Bir Değişen Yıldız Keşfetti

İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü lisans öğrencileri İstanbul Üniversitesi Gözlemevi'nin İST40 teleskobuyla yürüttükleri gözlem programı kapsamında yeni bir değişen yıldız keşfetti.


İÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Biriminin Güdümlü Proje (BAP-3685) desteği ile temin edilen İST40 teleskobu, 2017 yılında başka bir Güdümlü Proje (FBG-2017-23943) ile güçlendirilmiş ve bilimsel bir kamera ile donatılmıştı.


İST40 teleskobu İstanbul Üniversitesi Gözlemevi'nin Beyazıt Yerleşkesinde bulunuyor ve lisans öğrencilerinin eğitim-araştırma faaliyetlerinde kullanılıyor. Teleskop zaman zaman yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin tez çalışmaları için de kullanılabiliyor. Bilimsel detektörün Aralık 2017'de yapılan ilk ışık gözleminden beri programlı biçimde gözlemler sürdürülüyor. COVID-19 pandemisinin en etkin olduğu tarihlerde gözlemlere ara verilse de, pandeminin etkinliğinin azalmasıyla, kontrollü biçimde bilimsel faaliyetler yeniden başladı.


İST40 teleskobu bilimsel danışmanı Dr. Öğr. Üyesi Sinan Aliş rehberliğinde gözlemleri yapan ve verileri indirgeyen Mustafa Turan Sağlam, Meryem Çördük, Görkem Özgül, Olcaytuğ Özgüllü, Fatih Erkam Göktürk ve Rahmi Gündüz, gözledikleri alandaki bir yıldızın parlaklığının değiştiğini fark ettiler. Devamında farklı gecelerde yıldızın parlaklık değişimini takip ederek sonuçtan emin oldular.


Yaptıkları gözlem ve analizlerden oluşan çalışma, bilimsel bir makale olarak hazırlandı ve Türk Astronomi Derneği tarafından yayınlanan Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics (TJAA) adlı hakemli dergide yayınlanmaya kabul edildi.


Makale için:  https://dergipark.org.tr/en/pub/tjaa/issue/69916/1103590


Analizler, yeni keşfedilen değişen yıldızın Delta Scuti türü bir zonklayan yıldız olduğunu öneriyor. Işık değişimindeki karakterin yanı sıra, makine öğrenmesi teknikleri de bu yıldızın %78 olasılıkla Delta Scuti türü bir zonklayan olduğunu gösterdi. Işık eğrileri kullanılarak yapılan frekans analizleri yaklaşık 0.95 saatlik bir değişimi belirledi. Değişim dönemi ve türünü kullanarak yapılan hesaplamalar, yıldızın kütlesinin Güneş'in yaklaşık 1.5-1.7 katı olduğunun belirlenmesini sağladı.



Fotoğraf Galerisi